Nowości  Satelity  Sondy  Statki  Stacje  Rakiety  Kosmodromy    
 


Kosmonautyka.pl > Rosjanie będą mieć ponownie szklarnię na orbicie

2016-01-28 Rosjanie będą mieć ponownie szklarnię na orbicie

Instytut Problemów Biomedycznych Rosyjskiej Akademii Nauk kończy prace nad małą szklarnią Lada-2, która znaleźć się ma w rosyjskiej części Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS).

Planuje się, że nowa szklarnia dostarczona ma być na stację orbitalną już pod koniec 2016 roku lub na początku 2017 roku.


Kwiat cynii, który zakwitł na ISS w styczniu 2016 roku nie jest jak podwały media pierwszym kwiatem wyrosłym w kosmosie (grafika: Scott Kelly, NASA)

Lada-2 nie jest pierwszym eksperymentem rosyjskich kosmonautów, jeśli chodzi o uprawę roślin w przestrzeni kosmicznej. Niewiele osób wie, że botanika kosmiczna jest starsza niż załogowe loty kosmiczne.

Po II wojnie światowej (1946) w USA na pokładzie zdobycznych, poniemieckich rakiet balistycznych V2 wynoszono nasiona roślin. Były to loty suborbitalne powyżej tzw. linii Karmana, umownej granicy kosmosu leżącej na wysokości 100 km na powierzchnia Ziemi. Ich celem było badanie nieznanego wówczas wpływu promieniowania kosmicznego na tkanki. Jako, że nasiona kiełkowały bez problemu na Ziemi nie stwierdzono w nich zmian z tego powodu.

W Rosji pierwsze badania wpływu mikrograwitacji na rośliny były prowadzone już w 1960 roku - na statku kosmicznym, na który podróżowały psy Biełka i Striełka znajdowały się także nasiona niektórych roślin uprawnych i ozdobnych.

Dzięki obecności człowieka na pokładzie statku kosmicznego badania mogły wejść na wyższy poziom. Eksperymenty na roślinach wyższych prowadzone były na pokładzie wszystkich stacji kosmicznych Salut.

Już w 1979 roku, stacja kosmiczna Salut 6 miała swoje pierwsze kosmiczne kwiaty - w 30 dni cebulki tulipanów wykiełkowały do 50 cm długości i osiągnęły etap formacji kwiatów.


Rzodkiewnik (grafika: Wikipedia (CC))

W 1982 roku załoga Salut-7 uprawiała na pokładzie Arabidopsis (rzodkiewnik). Podczas 40 dniowego cyklu były to pierwsze rośliny, które wydały z kwiatów nasiona w zerowej grawitacji.


Szklarnia Svet zainstalowana na stacji orbitalnej Mir (grafika: Bułgarska Akademia Nauk)

Najbardziej intensywne badania nad wzrostem i rozwojem roślin w przestrzeni kosmicznej zostało przeprowadzone na pokładzie stacji kosmicznej Mir, gdzie powstała pierwsza na świecie w pełni automatyczna szklarnia Svet (wcześniejsze szklarnie Malakhit, Lyutik, Oazis, Fiton nie automatyczne).

Szklarnia Svet został opracowana w ramach programu Interkosmos, we współpracy z naukowcami z Bułgarii. W okresie od 1990 do 2000 rosyjscy kosmonauci przeprowadzili 6 eksperymentów obejmujących rosnącą sałatę i inne zielone warzywa, a także rzodkiewki i pszenicę.


Szklarnia Lada podczas testów

Pozyskane doświadczenie pozwoliło naukowcom opracować i zbudować w krótkim czasie szklarnię Lada do eksperymentów na pokład rosyjskiego segmentu stacji ISS. W okresie od 2002 roku do 2011 roku rosyjscy kosmonauci z wykorzystaniem szklarni Lada przeprowadzili 17 eksperymentów na grochu, pszenicy, jęczmieniu, rzodkiewce i zielonych warzywach.

Jednym z najbardziej znaczących wyników było uzyskanie 4 kolejnych pokoleń grochu. Po raz pierwszy wykazano, że rośliny mogą, przez długi okres czasu, który jest porównywalny z czasem trwania misji na Marsa, być uprawiane w środowisku przestrzeni lotu bez utraty ich funkcji rozrodczych i produkcji żywotnych nasion.

Na końcu. W 2014 rosyjska kosmonautka Jelena Serowa przeprowadził swój własny eksperyment - postanowiła spróbować czy nasiona jabłka wykiełkują w zerowej grawitacji. I udało jej się pomimo faktu, że odbyło się to nie w szklarni, przy użyciu tylko światła słonecznego i wilgotnej gazy. Nasiona jabłka wykiełkowały.


Jelena Serowa podczas pracy na orbicie - tu z rosnącymi komórkami (grafika: Wikipedia (CC))

Kosmonautyka.pl na serwisach społecznościowych: