Nowo軼i  Satelity  Sondy  Statki  Stacje  Rakiety  Kosmodromy    
 


Kosmonautyka.pl > Spiral

Spiral

Spiral to planowany, ale nigdy nie powsta造 rosyjski wahad這wiec (prom kosmiczny).

Powstanie

Koncepcja budowy za這gowego samolotu kosmicznego, statku kosmicznego wielokrotnego u篡tku pojawi豉 si w Rosji na prze這mie lat 50. i 60. XX wieku, czyli ju na pocz徠ku ery kosmicznej. W tym czasie w USA lata samolot kosmiczny X-15 i trwa造 prace nad wahad這wcem Dyna Soar.

Trzy g堯wne zadania stawiane przed Spiralem:

  • loty szpiegowskie z kamer filmow i radarem,
  • loty bombowe z 豉dunkami nuklearnymi orbita-powierzchnia
  • loty do cel闚 na orbicie (sztuczne satelity, statki kosmiczne)

Budowa

System Spiral tworzy mia造 3 elementy:

  • samolot kosmiczny MiG-105, czyli sam wahad這wiec (prom kosmiczny, orbiter)
  • samolot macierzysty Tupolewa maj帷y wynie嗆 orbiter wysoko w stratosfer
  • rakieta pomocnicza maj帷a wynosi samolot na orbit po uwolnieniu go z samolotu macierzystego

Budowa systemu wynoszenia Spiral
Budowa systemu wynoszenia Spiral

Prace nad samolotem kosmicznym prowadzi這 biuro projektowe MiG, za statek macierzysty mia by zbudowany przez biuro Tupolewa.


Prototyp samolotu kosmicznego MiG-105 (grafika: Bernhard Gr鐬l, Wikipedia (CC))

Po osi庵ni璚iu przez samolot macierzysty Tupolewa odpowiedniej wysoko軼i (20-24 km) i pr璠ko軼i (4 Macha) samolot kosmiczny MiG-105 na szyczie rakiety pomocniej mia si od niego od陰czy. Uruchomiona rakieta pomocnicza wprowadzi mia豉 wahad這wiec na orbit oko這ziemsk.

MiG-105 to jednoosobowy samolot orbitalny.

Skrzyd豉 by造 o zmiennej geometrii. Przedzia za這gowy samolotu MiG-105 mia mie mo磧iwo嗆 awarynjego od陰czania si od reszty konstrukcji. Dzi瘯i temu, w przypadku problem闚 z rakiet no郾, pilot mia豚y mo磧iwo嗆 uratowania si. Po od陰czeniu si kabina z pilotem mia豉 l康owa na spadochronie.

Skrzyd豉 orbitera podczas startu i powrotu do atmosfery zgi皻e mia造 by o 60 stopni przypominaj帷 stabilizatory. Po wej軼iu w atmosfer skrzyd豉 mia造 si przestawi do pozycji horyzontalnej. Wraca mia na Ziemi lotem szybowcowym, dzi瘯i sile no郾ej wytworzonej przez jego skrzyd豉.

L康owanie odbywa si mia這 na p這zach, kt鏎e schowane by造 na dziobie i pod silnikiem. Dzi瘯i wyposa瞠niu samolotu kosmicznego w silnik turbodorzutowy przy powrocie na lotnisko m鏬豚y on wielokrotnie podchodzi do l康owania.

Opracowywano 3 prototypy:

  • 105-11 - prototyp do pr鏏 atmosferycznych poni瞠j pr璠ko軼i d德i瘯u (EPOS)
  • 105-12 - prototyp do pr鏏 atmosferycznych powy瞠j pr璠ko軼i d德i瘯u
  • 105-13 - prototyp do pr鏏 kosmicznych (lot orbitalny)

U篡tkowanie

Odby這 si 8 testowych lot闚 atmosferycznych przysz貫go orbitera.

Pr鏏y nigdy nie wysz造 poza testy atmosferyczne.

Program Spiral prowadzony by w latach 1960-1969 i po przerwie w latach 1974-1978. Projekt porzucony zosta ostatecznie na rzecz rozwoju wi瘯szego wahad這wca Buran.

Zachowa si prototyp orbitera 105-11, kt鏎y znajduje si w Centralnym Muzeum Si Lotniczych Federacji Rosyjskiej w Monino pod Moskw.

Kosmonautyka.pl na serwisach spo貫czno軼iowych: