Nowości  Satelity  Sondy  Statki  Stacje  Rakiety  Kosmodromy    
 


Kosmonautyka.pl > Pierwsze zdjęcia Ziemi z kosmosu

2015-02-21 Pierwsze zdjęcia Ziemi z kosmosu

Tuż po zakończeniu 2 wojny światowej i ponad dekadę przed wystrzeleniem Sputnika na orbitę ludzie już wiedzieli jak wygląda Ziemia z kosmosu. Skąd? Ze zdjęć z pokładu rakiet V-2.

Wiele osób nie wie, że zbudowana przez hitlerowskie Niemcy rakieta balistyczna V-2 była pierwszym zbudowanym przez człowieka obiektem, który była w kosmosie. Górny tor jej lotu suborbitalnego przypadał bowiem powyżej 100 km nad powierzchnię Ziemi. Jest to wyżej niż linia Karmana, umowna granica kosmosu.


Pierwsze zdjęcie Ziemi z kosmosu wykonane z rakiety V-2 w dniu 24 listopada 1946 roku (grafika: White Sands Missile Range/Applied Physics Laboratory)

24 listopada 1946 roku kamera umieszczona na jednym ze zdobytych przez Amerykanów niemieckich pocisków V-2 wzniosłą się na wysokość 105 km (65 mil) i zrobiła pierwsze zdjęcie Ziemi z kosmosu.

Na pokładzie rakiety zamontowano 35 mm kamerę, która podczas lotu co 1,5 sekundy wykonywała zdjęcie. Zasobnik z filmem szczęśliwie przeżył uderzenie rakiety o powierzchnię ziemi przy jej "powrocie".


Panorama złożona ze zdjęć wykonanych 7 marca 1947 roku (grafika: Johns Hopkins Applied Physics Laboratory)

Do tego czasu zdjęciem z największej wysokości na Ziemią była pochodząca z 1935 roku fotografia wykonana z wysokości 22 km (13,7 mil) z balonu Explorer II (jest to już wystarczająca wysokość, aby dostrzec krzywiznę Ziemi).


Zdjęcie powierzchni Ziemi z 1935 roku z balonu stratosferycznego Explorer II

W latach 1946-1950 dzięki rakietom V-2 uzyskano ponad 1 000 zdjęć z wysokości nawet 100 mil. Zdjęcia te pozujące dużą część południowo-zachodniego USA (rakiety startowały bowiem z bazy White Sands Missile Range w New Mexico) publikowane były w gazetach.

Radziecki Sputnik (1957) nie posiadał na swoim pokładzie aparatu fotograficznego. Pierwsze zdjęcie satelitarne Ziemi (czyli z orbity wokołoziemskiej) wykonał amerykański satelita Explorer 6 w dniu 14 sierpnia 1959 roku. Jak widać niezbyt udane. "Pokazuje" ono światło Słońca odbite w środkowym Pacyfiku wraz z pokrywą chmur. Wykonane zostało z wysokości 27 tys. km nad powierzchnią Ziemi.


Pierwsze zdjęcie satelitarne Ziemi wykonane przez Explorera 6

Clyde Holliday, inżynier odpowiedzialny za opracowanie i montaż kamer w V-2, słusznie przewidział, że "w ten sposób mogą być mapowane całe obszary ziemi".

Miał rację, bowiem pierwsze amerykańskie satelity były ściśle związane z fotografowaniem Ziemi (a szczególnie ZSSR) z kosmosu. Już w niecałe dwa lata po Sputniku stworzono pierwszego szpiegowskiego satelitę Discoverer 1 w ramach programu Corona.

W tym czasie Rosjanie nie byli zbyt zainteresowani zdjęciami Ziemi z kosmosu. Pierwszy Sputnik 1 (1957) nadawał tylko sygnał radiowy, Sputnik 2 (1957) miał na pokładzie psa Łajkę. Także trzy nieudane kosmiczne sondy księżycowe Łuna i sztuczny satelita Sputnik 3 z 1958 roku nie miały na pokładzie aparatu fotograficznego. Dopiero Luna 3 z 1959 roku była wyposażona w aparat fotograficzny. Jednakże wykonała on zdjęcia niewidocznej z Ziemi drugiej strony Księżyca. Zostały one drogą radiową przesłane na Ziemię.

Amerykański program satelitów szpiegowskich Corona trwał od 1959 do 1972 roku i objął swoim zasięgiem 144 satelity z których 102 dostarczyło zdjęć Ziemi. Zdjęcia wykonywane były na kliszy filmowej, która wracała w zasobnikach z orbity na Ziemię.

Pierwszy telewizyjny obraz Ziemi przesłał pierwszy satelita meteorologiczny TIROS-1 w 1960 roku. Krążąc po orbicie umożliwiał on wykonywanie kamerą telewizyjną zdjęć Ziemi (z powłoką chmur) a następnie przekazywanie je łączem radiowym na Ziemię.


Pierwszy obraz telewizyjny Ziemi z satelity TIROS-1 (grafika: NASA)

Na zakończenie warto przypomnieć, że jako pierwsze zdjęcie całej Ziemi z kosmosu przywołuje się często to poniżej wykonane przez astronautów misji księżycowej Apollo 17.


Widoczna cała oświetlona Ziemia z pokładu Apollo 17 (grafika: AS17-148-22727, NASA)

Fotografia NASA o numerze AS17-148-22727 wykonana została 12 grudnia 1972 roku podczas misji na Księżyc, kiedy to astronauci mieli za sobą w pełni oświetloną Ziemię. Niektórzy oceniają, że jest to najbardziej rozpowszechnione zdjęcie w historii ludzkości. Jednakże nie jest to pierwsze zdjęcie Ziemi z kosmosu pokazujące ją w całości. Wcześniej, bo w roku 19 listopada 1967, sztuczny satelita ATS-3 już wykonał takowe.


Zdjęcie Ziemi wykonane przez ATS-3 w 1967 roku (grafika: NASA)

Podobne zdjęcie pokazujące większość Ziemi wykonała z wysokości 90 tys. km także radziecka sonda kosmiczna Zond-5 w 1968 roku (była to pierwsza sonda kosmiczna, która okrążyła Księżyc i wróciła na Ziemię).


Zdjęcie Ziemi wykonane przez sondę Zond-5 w 1968 roku

Kosmonautyka.pl na serwisach społecznościowych: