Nowości  Satelity  Sondy  Statki  Stacje  Rakiety  Kosmodromy    
 


Kosmonautyka.pl > Łuna 15 - ostatnia nadzieja Rosjan w wyścigu na Księżyc

2019-07-13 Łuna 15 - ostatnia nadzieja Rosjan w wyścigu na Księżyc

Równo 50 lat temu, startująca ledwie 3 dni przez Apollo 11, rosyjska sonda kosmiczna Łuna 15 zabrać miała USA (przynajmniej częściowo) historyczne zwycięstwo.

Pod nosem Amerykanów zebrać miała próbkę księżycowego gruntu i dostarczyć ją na Ziemię przed NASA.

Rosjanie wiązali z nią duże nadzieje. Wiedzieli, że przegrali załogowy wyścig na Księżyc. W lutym 1969 po raz pierwszy startowała ich potężna rakieta N1, która miała zabrać sowietów na Księżyc (a nawet kiedyś Marsa). Niestety eksplodowała.

Honor socjalizmu uratować mogła, choć częściowo, tylko bezzałogowa wyprawa po próbkę. Taka próba miała miejsce 14 czerwca 1969 roku, podczas misji oznaczonej E-8-5-402. Sonda jednakże nawet nie osiągnęła orbity Ziemi. Nie uruchomił się bowiem Blok-D, trzeci i ostatni stopień rakiety nośnej Proton.

Ponownie rozpoczęły się gorączkowe prace. Łuna 15 wystartowała zaledwie 3 dni przez startem Apollo 11.

21 lipca 1969 roku, gdy załoga Apollo 11 kończyła pierwszy spacer na Księżycu, rosyjska Łuna 15 rozpoczęła zejście z orbity Księżyca na jego powierzchnię.

Sonda miała wylądować na Księżycu, przekazać z niej zdjęcia i co najważniejsze pobrać jego próbkę, by szybko powrócić z nią na Ziemię.

Niestety kontakt radiowy z sondą nagle urwał się 4 minuty po rozpoczęciu schodzenia z orbity na powierzchnię Księżyca, na wysokości około 3 km. Sonda rozbiła się w księżycowym Morzu Przesileń (łac. Mare Crisium).


Miejsce lądowania Amerykanów i sondy radzieckiej

Apollo 11 (USA) Łuna 15 (Rosja)
1969-07-13 Start sondy kosmicznej z kosmodromu Bajkonur.
1969-07-16 Start Apollo 11.
1969-07-17 Wejście Łuny 15 na orbitę Księżyca.
1969-07-19 Wejście Apollo 11 na orbitę Księżyca.
1969-07-20 godz. 20:17 Lądowanie pierwszych ludzi na Księżycu.
1969-07-21 godz. 10:00 Nieudane miękkie lądowanie po próbkę. Zderzenie z powierzchnią Księżyca.
1969-07-21 godz. 15:47 Amerykanie opuszczają Księżyc.
1969-07-24 godz. 16:50 Powrót załogi na Ziemię z próbkami.

Misja Łuny 15 była obserwowana przez Zachód. W 2009 roku upubliczniono nagranie audio z obserwacji Brytyjczyków śledzących zejście Łuny 15 przez radioteleskop w Jodrell Bank. W tle można usłyszeć astronautów Apollo 11.

W sumie podczas pierwszej wyprawy na Księżyc amerykańscy astronauci zebrali na Księżycu 21,7 kg próbek - kamieni, piasku i pyłu.

Rosjanom udało się pozyskać próbkę rok później. Bliźniacza Łuna 16 przywiozła na Ziemię 101 g księżycowego regolitu.


Sekwencja pobierania próbki przez bliźniaczą Łunę 16 i start powrotnika z nią na Ziemię


Powrotnik Łuny 16 z próbką Księżyca na Ziemi


Regolit przywieziony przez Łunę 16

Wsparcie

Wesprzyj dalszy rozwój serwisu internetowego Kosmonautyka.pl. Nie blokuj i reaguj na reklamy, sprawdź poniższe strony naszych partnerów. W ten sposób zapewniasz sobie dalsze informacje kosmonautyczne za darmo.

Kosmonautyka.pl na serwisach społecznościowych: